ابزارها
شاخص تودهٔ بدنی (BMI)
قد و وزن را وارد کنید تا ببینید BMI شما چند است و آن عدد در طبقهبندی سازمان جهانی بهداشت کجا میایستد.
همهٔ محاسبههای این صفحه داخل مرورگر خودتان انجام میشود. قد، وزن و اندازههایی که وارد میکنید به هیچ سروری فرستاده نمیشود — نه به ما، نه به سرویس آماری.
این عدد از کجا میآید
شاخص تودهٔ بدنی وزن را بر مجذور قد تقسیم میکند: وزن به کیلوگرم، تقسیم بر قد به متر به توان دو. کسی که ۷۰ کیلوگرم وزن و ۱۷۵ سانتیمتر قد دارد، BMI حدود ۲۲.۹ خواهد داشت. همین و بس — هیچ ضریب پنهانی در کار نیست.
سادگی همین فرمول دلیل ماندگاری آن است. برای سنجش وضعیت وزن در یک جمعیت بزرگ به دو عددی نیاز دارید که همهجا و با کمترین خطا اندازه گرفته میشوند، و قد و وزن دقیقاً همیناند. سازمان جهانی بهداشت هم بر پایهٔ همین شاخص است که اضافهوزن را BMI بزرگتر یا مساوی ۲۵ و چاقی را BMI بزرگتر یا مساوی ۳۰ تعریف میکند.
دستهها چطور خوانده میشوند
زیر ۱۸.۵ کموزن، بین ۱۸.۵ تا ۲۵ وزن طبیعی، بین ۲۵ تا ۳۰ اضافهوزن، و از ۳۰ به بالا چاقی — که خودش به سه درجه تقسیم میشود: ۳۰ تا ۳۵، ۳۵ تا ۴۰، و بالای ۴۰.
این مرزها قراردادیاند، نه دیوار. تفاوت BMI ۲۴.۸ و ۲۵.۲ از نظر سلامت عملاً هیچ است، هرچند یکی «طبیعی» برچسب میخورد و دیگری «اضافهوزن». عدد را بهعنوان یک نشانه بخوانید، نه یک حکم؛ روند تغییر آن در چند ماه بیشتر از مقدار امروزش معنا دارد.
جایی که BMI کم میآورد
BMI بین وزن عضله و وزن چربی فرقی نمیگذارد. ورزشکار قدرتی با عضلهٔ زیاد ممکن است در دستهٔ «اضافهوزن» بیفتد بدون اینکه چربی اضافهای داشته باشد، و کسی که سالها بیتحرک بوده ممکن است BMI طبیعی داشته باشد ولی چربی احشایی بالا.
همینجاست که اندازهٔ دور کمر مکمل مفیدی است: نسبت دور کمر به قد نشان میدهد چربی کجای بدن جمع شده، و همین توزیع است که با خطر دیابت نوع ۲ و بیماری قلبی رابطهٔ نزدیکتری دارد. بهتر است این دو عدد را کنار هم بخوانید، نه هیچکدام را بهتنهایی.
پرسشهای متداول
BMI طبیعی برای بزرگسال چقدر است؟
سازمان جهانی بهداشت بازهٔ ۱۸.۵ تا ۲۵ را وزن طبیعی میداند. این بازه برای بزرگسال بالای ۱۸ سال است و به سن، جنسیت و ترکیب بدن حساس نیست — به همین دلیل باید کنار شاخصهای دیگر خوانده شود.
چرا BMI من با اپلیکیشن دیگری فرق دارد؟
معمولاً به دو دلیل: گرد کردن، و آستانههای دستهبندی. فرمول در همهجا یکی است، ولی بعضی ابزارها زیر ۱۸.۵ را به سه دستهٔ لاغری تقسیم میکنند. ما دستهبندی ششگانهٔ همراستا با سازمان جهانی بهداشت را نشان میدهیم.
برای ورزشکارها BMI معتبر است؟
کم. عضله از چربی چگالتر است، پس ورزشکار قدرتی میتواند BMI بالای ۲۵ داشته باشد با درصد چربی پایین. در این حالت درصد چربی بدن یا نسبت دور کمر به قد تصویر دقیقتری میدهد.
با BMI بالا از کجا شروع کنم؟
از تغییری که بتوانید نگه دارید، نه از سختترین رژیم ممکن. کاهش تدریجی پنج تا ده درصد وزن هم فشار خون و قند خون را بهبود میدهد. اگر بیماری زمینهای دارید یا دارو مصرف میکنید، اول با پزشک مشورت کنید.
منابع
ادعاهای این مطلب بر پایهٔ منابع زیر نوشته شدهاند. عنوانها عمداً به زبان اصلی آمدهاند تا بتوانید خودتان بررسیشان کنید.
- Obesity and overweight — Fact sheetWorld Health Organization
- Overweight and obesity management — NICE guideline NG246, Identifying and assessing overweight, obesity and central adiposityNational Institute for Health and Care Excellence