قند و کربوهیدرات سفرهٔ ایرانی — آنچه دیتا می‌گوید

شاخص گلیسمی نداریم و نمی‌سازیمش

کارت این خوشه در صفحهٔ اصلی سال‌ها نوشته بود «شاخص گلیسمی غذاهای ایرانی». آن وعده هنوز محقق نشده و درست‌تر این است که همین‌جا گفته شود.

شاخص گلیسمی عددی آزمایشگاهی است: از اندازه‌گیری پاسخ قند خون آدم‌های واقعی به یک غذای مشخص به دست می‌آید. نمی‌شود از روی کربوهیدرات و فیبر حسابش کرد و نمی‌شود حدسش زد. برای بیشتر غذاهای ایرانی هم رکورد منتشرشده‌ای وجود ندارد.

پس تا روزی که عدد اندازه‌گیری‌شده و قابل استناد پیدا نکنیم، این صفحه شاخص گلیسمی نمی‌دهد — نه تقریبی، نه تخمینی، نه «حدود».

عددی که واقعاً داریم: کربوهیدرات پرس

برای هر رکورد بانک غذایی، کربوهیدرات، قند و فیبر در صد گرم را داریم. اما کسی صد گرم چلو نمی‌خورد؛ یک کفگیر و نیم می‌خورد. تفاوت این دو عدد در عمل تعیین‌کننده است و جدول پایین همین را نشان می‌دهد.

این همان چیزی است که در راهنمای رژیم‌ها هم به آن رسیدیم: یک بشقاب چلو به‌تنهایی از کل سهم کربوهیدرات روزانهٔ یک رژیم کتوژنیک سخت‌گیرانه بیشتر می‌شود. عدد صد گرمی این را نشان نمی‌دهد؛ عدد پرس نشان می‌دهد.

هیچ‌کدام از این عددها توصیه نیست. سقف، کف و مقدار مناسب برای هر نفر چیزی است که پزشک یا متخصص تغذیه تعیین می‌کند، نه یک صفحهٔ وب.

منشأ این عددها را بزرگ‌تر از واقعیت نمی‌گوییم

مقادیر اولیهٔ بانک غذایی ما با کمک مدل زبانی گردآوری شده و هنوز با رکورد مرجع تطبیق نشده‌اند. این را در صفحهٔ هر خوراکی هم نوشته‌ایم و اینجا هم تکرارش می‌کنیم.

برای مقایسهٔ نسبی بین غذاها و برای فهم تفاوت پرس با صد گرم، این دیتا کار می‌کند. برای کسی که باید کربوهیدرات وعده‌اش را دقیق بشمارد، کافی نیست و جایگزین برچسب محصول یا جدول مرجع نمی‌شود.