شیرینی و دسر
سوهان — کالری و ارزش غذایی
شیرینی سنتی قم با جوانه گندم، آرد، کره، شکر، زعفران و پسته که بافتی ترد و کاراملی دارد.
ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم
| انرژی | 505 کیلوکالری |
|---|---|
| پروتئین | 7.2 گرم |
| کربوهیدرات | 55 گرم |
| قند | 39 گرم |
| چربی | 28.5 گرم |
| فیبر | 2.8 گرم |
| سدیم | 95 میلیگرم |
- پروتئین6٪ از کالری
- کربوهیدرات44٪ از کالری
- چربی51٪ از کالری
در یک وعدهٔ معمول چقدر است؟
۲ تکه کوچک حدود 30 گرم است و 152 کیلوکالری دارد.
همین وعده 29 میلیگرم سدیم دارد؛ یعنی 1٪ از سقف روزانهای که سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان تعیین کرده است (2000 میلیگرم در روز).
| اندازه | وزن | کالری (کیلوکالری) |
|---|---|---|
| یک تکه کوچک | 15 گرم | 76 |
| پرس پذیرایی | 50 گرم | 253 |
دربارهٔ سوهان
سوهان در ایران بیش از آنکه شیرینی باشد، سوغات است. کسی که از قم برمیگردد حلبی گرد سوهان دستش است، همان نقشی که باقلوا در یزد و نان برنجی در کرمانشاه دارد. این جایگاه سوغاتی تصادفی نیست: سوهان ماندگاری بالایی دارد و در سفر خراب نمیشود، چون رطوبتش بسیار کم است و همان چیزی که تردش میکند، فاسدشدنش را هم به تعویق میاندازد.
مادهای که سوهان را از بقیهٔ شیرینیهای ایرانی جدا میکند آرد جوانهٔ گندم است، نه آرد ساده. جوانهزدن گندم بخشی از نشاستهٔ آن را به قندهای سادهتر تبدیل میکند و همین طعم مالتی و کاراملی خاص سوهان را میسازد که با شکر تنها به دست نمیآید. زعفران و هل و خلال پسته هم روی همین پایه مینشینند.
عددش اما در میان بالاترینهای بانک است: 505 کالری در هر 100 گرم، با 28.5 گرم چربی و 55 گرم کربوهیدرات که 39 گرم آن قند است. یعنی سوهان تقریباً بهطور مساوی چربی و قند است و چیز دیگری در آن نیست. نکتهای که این عدد را قابل استفاده میکند اندازهٔ سرو است: کسی سوهان را بشقابی نمیخورد. دو تکهٔ کوچک یعنی 30 گرم و حدود 152 کالری، و یک تکه 15 گرمی حدود 76 کالری. برخلاف بیشتر شیرینیها که واحد مشخصی ندارند، تکههای سوهان از پیش کوچک بریده شدهاند — و همین ساختار، خودش کنترلکننده است.
تفاوت سوهان قمی و سوهان عسلی هم در همین پایه است: سوهان عسلی اصلاً آرد جوانهٔ گندم ندارد و کنجد و مغز بادام را در کاراملِ عسل میگیرد. یک نام، دو شیرینی متفاوت.
چطور سالمترش کنیم
- سوهان را در ظرف دربسته و دور از رطوبت نگه دارید؛ رطوبت نرمش میکند و بافت تردش همان چیزی است که سوهانش میکند.
- یک یا دو تکه را جدا بردارید و حلبی را ببندید؛ حلبی باز کنار دست، عملاً یعنی چند برابر آن مقدار.
- سوهان را با چای بدون قند بخورید؛ خودش به اندازهٔ کافی قند دارد و قند اضافه فقط عدد را بالا میبرد.
- برای پذیرایی تکهها را از قبل در بشقاب کوچک بچینید، نه اینکه حلبی را وسط سفره بگذارید.
- سوهان تازه ترد و شکننده است؛ اگر خمیری و چسبنده شد یعنی رطوبت گرفته و طعم اصلیاش رفته است.
برای چه کسی مناسب است
- گیاهی
ممکن است اینها را داشته باشد
- گلوتن
- لبنیات
- مغزها
از روی مواد اولیهٔ این دستور بهدست آمده، نه آزمایش آزمایشگاهی. دستور خانگی و نسخهٔ رستورانی میتوانند فرق کنند و آلودگی متقاطع سنجیده نشده است.
سوهان بسیار پرانرژی است؛ برای افراد فعال میتواند میانوعده کوچک باشد اما برای دیابت و کنترل وزن مناسب نیست.
طرز تهیه
50 دقیقه · 20 نفر
مواد لازم
- آرد جوانه گندم100 گرم
- آرد سفید40 گرم
- شکر250 گرم
- کره150 گرم
- عسل یا گلوکز2 قاشق غذاخوری
- زعفران دمکرده2 قاشق غذاخوری
- هل آسیابشده0.5 قاشق چایخوری
- خلال پسته80 گرم
مراحل
- 1آرد جوانه گندم و آرد سفید را ۵ دقیقه روی حرارت ملایم تفت دهید.
- 2شکر، کره و عسل را اضافه کنید و مرتب هم بزنید.
- 3مخلوط را تا غلیظ و براق شدن روی حرارت نگه دارید.
- 4زعفران و هل را اضافه کنید.
- 5وقتی مایه کشدار و کاراملی شد، از روی حرارت بردارید.
- 6مایه را سریع روی سینی چربشده بریزید و نازک پهن کنید.
- 7پسته را روی آن بپاشید و با وردنه چربشده صاف کنید.
- 8پس از خنک شدن، به تکههای کوچک بشکنید.
این عدد از کجا آمد؟
- روش:
- برآورد از روی اقلام مشابه
- پایگاه مرجع:
- USDA FoodData Central
- نوسان مورد انتظار:
- زیاد
این عدد برآوردی بر پایهٔ اقلام مشابه است، نه اندازهگیری مستقیم همین خوراکی.
شرح منبع: برآورد بر اساس دادههای شکر، کره، آرد گندم و پسته از USDA FoodData Central
وضعیت راستیآزمایی: مقادیر اولیهٔ این بانک با کمک مدل زبانی و بر پایهٔ پایگاههای مرجع نامبرده گردآوری شدهاند و هنوز رکوردبهرکورد با رکورد اصلی آن پایگاهها تطبیق داده نشدهاند.