شیرینی و دسر
شلهزرد — کالری و ارزش غذایی
دسر سنتی ایرانی با برنج، زعفران، شکر، گلاب و خلال بادام که معمولاً در مناسبتهای مذهبی و مهمانیها سرو میشود.
ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم
| انرژی | 142 کیلوکالری |
|---|---|
| پروتئین | 2.1 گرم |
| کربوهیدرات | 29.5 گرم |
| قند | 17.8 گرم |
| چربی | 2 گرم |
| فیبر | 0.6 گرم |
| سدیم | 18 میلیگرم |
- پروتئین6٪ از کالری
- کربوهیدرات82٪ از کالری
- چربی12٪ از کالری
در یک وعدهٔ معمول چقدر است؟
یک کاسه متوسط حدود 180 گرم است و 256 کیلوکالری دارد.
همین وعده 32 میلیگرم سدیم دارد؛ یعنی 2٪ از سقف روزانهای که سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان تعیین کرده است (2000 میلیگرم در روز).
| اندازه | وزن | کالری (کیلوکالری) |
|---|---|---|
| نصف کاسه | 90 گرم | 128 |
| کاسه بزرگ نذری | 250 گرم | 355 |
دربارهٔ شلهزرد
شلهزرد بیش از یک دسر است؛ با نذر و ماه محرم و رمضان گره خورده و در بسیاری از خانهها فقط در همان مناسبتها پخته میشود. پایهٔ آن برنج، شکر، زعفران و گلاب است و تزیین دارچین و خلال بادام و پسته.
از نظر تغذیهای، شلهزرد عمدتاً کربوهیدرات ساده است: برنج نشاسته میدهد و شکر قند افزوده. مقدار شکر در نسخههای سنتی معمولاً زیاد است چون هم شیرینی و هم بافت غلیظ به آن وابسته است.
زعفران و گلاب کالری قابل توجهی اضافه نمیکنند اما نقش مهمی در طعم دارند — و همین نکته فرصت خوبی میسازد: با تقویت این دو میشود بخشی از شکر را کم کرد بدون آنکه دسر بیمزه شود.
چطور سالمترش کنیم
- شکر را تدریجی تا یکسوم کم کنید و جایش زعفران و گلاب را بیشتر کنید.
- در ظرفهای کوچک سرو کنید؛ اندازهٔ پرس مهمترین متغیر است.
- خلال بادام و پسته را بیشتر کنید — چربی و پروتئین سرعت جذب قند را کم میکند.
- اگر دیابت دارید، شلهزرد را جزو سهم کربوهیدرات وعده حساب کنید.
این دسر قند افزودهٔ بالایی دارد. در دیابت یا مقاومت به انسولین با احتیاط و در مقدار کم مصرف شود.
برای چه کسی مناسب است
- بدون گلوتن
- گیاهی
ممکن است اینها را داشته باشد
- لبنیات
- مغزها
از روی مواد اولیهٔ این دستور بهدست آمده، نه آزمایش آزمایشگاهی. دستور خانگی و نسخهٔ رستورانی میتوانند فرق کنند و آلودگی متقاطع سنجیده نشده است.
به دلیل شکر بالا برای افراد مبتلا به دیابت یا مقاومت به انسولین مناسب نیست؛ نسخه کمشکر برای مصرف گهگاهی بهتر است.
طرز تهیه
110 دقیقه · 8 نفر
مواد لازم
- برنج نیمدانه ایرانی1 پیمانه
- آب8 پیمانه
- شکر2 پیمانه
- زعفران دمکرده غلیظ4 قاشق غذاخوری
- گلاب0.5 پیمانه
- خلال بادام0.5 پیمانه
- کره25 گرم
- دارچین و خلال پسته0 برای تزئین
مراحل
- 1برنج را ۲ ساعت با آب خیس کنید و سپس آبکش کنید.
- 2برنج و آب را در قابلمه بزرگ بریزید و روی حرارت متوسط بجوشانید.
- 3حرارت را کم کنید و حدود ۵۰ دقیقه بپزید تا برنج کاملاً شکفته و نرم شود.
- 4شکر را اضافه کنید و ۲۰ دقیقه دیگر هم بزنید تا ته نگیرد.
- 5زعفران دمکرده، خلال بادام و کره را اضافه کنید.
- 6در ۱۰ دقیقه پایانی گلاب را اضافه کنید تا عطر آن حفظ شود.
- 7وقتی بافت شلهزرد غلیظ ولی روان شد، آن را در کاسهها بریزید.
- 8با دارچین، خلال پسته و خلال بادام تزئین کنید و گرم یا سرد سرو کنید.
این عدد از کجا آمد؟
- روش:
- برآورد از روی اقلام مشابه
- پایگاه مرجع:
- USDA FoodData Central
- نوسان مورد انتظار:
- زیاد
این عدد برآوردی بر پایهٔ اقلام مشابه است، نه اندازهگیری مستقیم همین خوراکی.
شرح منبع: برآورد بر اساس مقادیر پایه برنج پخته، شکر، کره و مغزها از USDA FoodData Central
وضعیت راستیآزمایی: مقادیر اولیهٔ این بانک با کمک مدل زبانی و بر پایهٔ پایگاههای مرجع نامبرده گردآوری شدهاند و هنوز رکوردبهرکورد با رکورد اصلی آن پایگاهها تطبیق داده نشدهاند.