غلات و نان
مرصعپلو — کالری و ارزش غذایی
پلوی مجلسی و رنگارنگ ایرانی با خلال پرتقال، زرشک، کشمش، بادام، پسته و زعفران؛ به دلیل ظاهر تزئینی به پلوی جواهرنشان معروف است.
ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم
| انرژی | 245 کیلوکالری |
|---|---|
| پروتئین | 4.8 گرم |
| کربوهیدرات | 43.5 گرم |
| قند | 9.2 گرم |
| چربی | 6.8 گرم |
| فیبر | 2.2 گرم |
| سدیم | 230 میلیگرم |
- پروتئین8٪ از کالری
- کربوهیدرات68٪ از کالری
- چربی24٪ از کالری
در یک وعدهٔ معمول چقدر است؟
یک پرس مجلسی حدود 250 گرم است و 613 کیلوکالری دارد.
همین وعده 575 میلیگرم سدیم دارد؛ یعنی 29٪ از سقف روزانهای که سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان تعیین کرده است (2000 میلیگرم در روز).
| اندازه | وزن | کالری (کیلوکالری) |
|---|---|---|
| نصف پرس | 125 گرم | 306 |
| پرس بزرگ مهمانی | 350 گرم | 858 |
دربارهٔ مرصعپلو
مرصعپلو را به همین دلیل «پلوی جواهرنشان» مینامند: خلال پرتقال، زرشک، کشمش، خلال بادام و پسته روی برنج زعفرانی، هر کدام با رنگ خودش. غذای مناسبت است — شب عروسی، مهمانی رسمی، سفرهٔ عقد — و کمتر کسی آن را برای شام معمولی میپزد، چون هم مواد اولیهاش گران است و هم مرحلههای آمادهسازی زیادی دارد.
در هر 100 گرم 245 کالری، 43.5 گرم کربوهیدرات که 9.2 گرمش قند است، 6.8 گرم چربی و فقط 4.8 گرم پروتئین هست. یک پرس مجلسی 250 گرمی میشود حدود 613 کالری با 12 گرم پروتئین و 23 گرم قند. همین عدد پروتئین، مهمترین چیزی است که این صفحه میتواند بگوید: مرصعپلو کمپروتئینترین پلوی این بانک است، در حالی که پرکالریترینشان هم هست.
این ترکیب عجیب نیست، از تعریف غذا میآید. مرصعپلو گوشتی ندارد و همهٔ افزودههایش شیرینی و مغز و خلال است، پس پروتئین از خودِ برنج میآید و چیز دیگری به آن اضافه نمیشود. به همین دلیل تقریباً همیشه کنار مرغ یا گوشت سرو میشود و در سفرهٔ مجلسی هیچوقت تنها نیست. نکتهٔ فنیاش هم همان چیزی است که در شیرینپلو گفتیم: تلخی خلال پرتقال در لایهٔ سفید زیر پوست است و با چند بار جوشاندن در آب عوضشده بیرون میرود؛ بی این مرحله، هیچ مقدار شکری تلخی را نمیپوشاند. مغزها هم در پایان روی برنج میروند، چون در دمکشیدن نرم و تیره میشوند و بافت خلالیشان از دست میرود.
چطور سالمترش کنیم
- خلال پرتقال را سه بار در آب جوش عوضشده بجوشانید، چون تلخی در لایهٔ سفید پوست است و بعد از پخت قابل رفع نیست.
- خلال بادام و پسته را در پایان بپاشید، چون در دمکشیدن نرم و تیره میشوند و بافت خلالیشان حذف میشود.
- کنارش یک منبع پروتئین بگذارید، چون 250 گرم مرصعپلو فقط 12 گرم پروتئین دارد و کمپروتئینترین پلوی این بانک است.
- شکر شهد را تا یکسوم کم کنید، چون کشمش و خلال پرتقال خودشان شیرینی میآورند و عطر غذا از زعفران و گلاب است.
- زرشک را در آخرین لحظه و با حرارت کم اضافه کنید، چون در روغن داغ چند ثانیهای تیره و تلخ میشود.
برای چه کسی مناسب است
- بدون گلوتن
- بدون لبنیات
- وگان
- گیاهی
ممکن است اینها را داشته باشد
- مغزها
از روی مواد اولیهٔ این دستور بهدست آمده، نه آزمایش آزمایشگاهی. دستور خانگی و نسخهٔ رستورانی میتوانند فرق کنند و آلودگی متقاطع سنجیده نشده است.
مرصعپلو انرژی، قند و چربی بیشتری از چلو ساده دارد؛ برای افراد دیابتی، دارای اضافهوزن یا چربی خون بالا فقط در مقدار کم مناسب است.
طرز تهیه
125 دقیقه · 6 نفر
مواد لازم
- برنج4 پیمانه
- خلال پرتقال تلخیگرفته0.75 پیمانه
- زرشک0.5 پیمانه
- کشمش پلویی0.5 پیمانه
- خلال بادام0.33 پیمانه
- خلال پسته0.33 پیمانه
- شکر0.5 پیمانه
- روغن مایع یا کره5 قاشق غذاخوری
- زعفران دمکرده4 قاشق غذاخوری
- نمک1.5 قاشق چایخوری
مراحل
- 1برنج را بشویید و ۱ ساعت با آب و نمک بخیسانید.
- 2خلال پرتقال را ۳ بار بجوشانید و آب آن را عوض کنید تا تلخی گرفته شود.
- 3خلال پرتقال را با شکر و کمی آب ۵ دقیقه بجوشانید تا براق شود.
- 4زرشک را کوتاه بشویید و با کمی روغن روی حرارت کم کمتر از ۱ دقیقه تفت دهید.
- 5کشمش را جداگانه با کمی روغن ۱ دقیقه تفت دهید.
- 6بادام را ۱۰ دقیقه در گلاب یا آب گرم بخیسانید و سپس آبکش کنید.
- 7برنج را نیمپز و آبکش کنید.
- 8برنج را در قابلمه بریزید و ۴۰ دقیقه دم کنید.
- 9هنگام سرو، برنج زعفرانی، خلال پرتقال، زرشک، کشمش، بادام و پسته را روی برنج بچینید.
این عدد از کجا آمد؟
- روش:
- محاسبه از روی اقلام مرجع
- پایگاه مرجع:
- USDA FoodData Central
- نوسان مورد انتظار:
- متوسط
این عدد از روی اقلام مرجع محاسبه شده، نه اندازهگیری مستقیم همین خوراکی. غلظت، نسبت مواد و روش آمادهسازی مقدار واقعی را کم و زیاد میکند.
شرح منبع: محاسبه بر اساس USDA FoodData Central برای برنج پخته، کشمش، شکر، بادام، پسته، زرشک برآوردشده و روغن گیاهی + دستور مجلسی ایرانی
وضعیت راستیآزمایی: مقادیر اولیهٔ این بانک با کمک مدل زبانی و بر پایهٔ پایگاههای مرجع نامبرده گردآوری شدهاند و هنوز رکوردبهرکورد با رکورد اصلی آن پایگاهها تطبیق داده نشدهاند.