شیرینی و دسر
نان برنجی — کالری و ارزش غذایی
شیرینی خشک و لطیف کرمانشاهی با آرد برنج، روغن یا کره، پودر قند، تخممرغ و گلاب که برای نوروز بسیار رایج است.
ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم
| انرژی | 468 کیلوکالری |
|---|---|
| پروتئین | 5.2 گرم |
| کربوهیدرات | 58.5 گرم |
| قند | 25.5 گرم |
| چربی | 23 گرم |
| فیبر | 0.9 گرم |
| سدیم | 75 میلیگرم |
- پروتئین5٪ از کالری
- کربوهیدرات51٪ از کالری
- چربی45٪ از کالری
در یک وعدهٔ معمول چقدر است؟
۳ عدد کوچک حدود 35 گرم است و 164 کیلوکالری دارد.
همین وعده 26 میلیگرم سدیم دارد؛ یعنی 1٪ از سقف روزانهای که سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان تعیین کرده است (2000 میلیگرم در روز).
| اندازه | وزن | کالری (کیلوکالری) |
|---|---|---|
| یک عدد | 12 گرم | 56 |
| پرس پذیرایی | 60 گرم | 281 |
دربارهٔ نان برنجی
نان برنجی شیرینی کرمانشاه است و مثل بیشتر شیرینیهای خشک ایرانی، شیرینیِ یک فصل: نوروز. جعبهٔ نان برنجی در دیدوبازدید عید همان نقشی را دارد که باقلوا در یزد و سوهان در قم. بافتش هم امضای خودش را دارد — بهجای ترد بودن، در دهان میریزد و پودر میشود. دلیل این بافت در نامش است: خمیر فقط با آرد برنج بسته میشود، بدون هیچ آرد گندمی، و همان تخم خرفهٔ روی سطحش هم نشانهٔ شناسایی نسخهٔ اصیل است.
برای فرد سلیاکی این یک خبر عملی است: نان برنجی گلوتن ندارد. آرد برنج در فهرست غلات گلوتندار نیست و برخلاف بیشتر شیرینیهای خشک — که پایهشان آرد گندم است — نان برنجی بدون بازطراحی دستور در دسترس است. تنها نکتهٔ باقیمانده منبع آرد است، چون آسیابی که هم گندم و هم برنج آرد میکند میتواند آلودگی متقاطع ایجاد کند.
عددش اما فروتن نیست. هر 100 گرم حدود 468 کالری، 23 گرم چربی و 25.5 گرم قند دارد. آنچه این عدد را قابل مدیریت میکند اندازهٔ واقعی هر عدد است: یک نان برنجی حدود 12 گرم است، پس سه عدد میشود 35 گرم و حدود 164 کالری. و دقیقاً همینجا تلهٔ نوروزی شکل میگیرد — چون هر عدد کوچک و سبک است، شمارش از دست میرود و بشقاب پذیرایی 60 گرمی بهراحتی به 280 کالری میرسد. چربیاش هم عمدتاً از روغن جامد یا کره میآید، یعنی از نوع اشباع.
چطور سالمترش کنیم
- به عدد بشمارید نه به بشقاب؛ هر نان برنجی حدود 12 گرم و 56 کالری است و کوچکیاش دقیقاً همان چیزی است که شمارش را از دست میدهد.
- برای فرد سلیاکی گزینهٔ امنی است، ولی آرد برنجی انتخاب کنید که در آسیاب مشترک با گندم فرآوری نشده باشد.
- در پخت خانگی روغن جامد را با کرهٔ کمتر یا روغن مایع کنجد جایگزین کنید؛ بافتِ ریزشونده کمی تغییر میکند ولی چربی اشباع پایین میآید.
- خمیر را حتماً دو ساعت در یخچال استراحت دهید؛ آرد برنج شبکهٔ کشسان نمیسازد و بدون سرما، شیرینی روی سینی پهن میشود.
- جعبهٔ عید را باز روی میز نگذارید؛ برای پذیرایی سه تا چهار عدد در بشقاب کوچک بگذارید و بقیه را بسته نگه دارید.
برای چه کسی مناسب است
- بدون گلوتن
- گیاهی
ممکن است اینها را داشته باشد
- تخممرغ
از روی مواد اولیهٔ این دستور بهدست آمده، نه آزمایش آزمایشگاهی. دستور خانگی و نسخهٔ رستورانی میتوانند فرق کنند و آلودگی متقاطع سنجیده نشده است.
اگرچه با آرد برنج تهیه میشود و میتواند فاقد گلوتن باشد، اما به دلیل چربی و قند بالا باید در سهم کوچک مصرف شود.
طرز تهیه
55 دقیقه · 25 نفر
مواد لازم
- آرد برنج نرم300 گرم
- پودر قند120 گرم
- روغن جامد یا کره نرم140 گرم
- زرده تخممرغ1 عدد
- گلاب3 قاشق غذاخوری
- هل آسیابشده0.5 قاشق چایخوری
- تخم خرفه1 قاشق غذاخوری
مراحل
- 1روغن و پودر قند را ۵ دقیقه بزنید تا سبک شود.
- 2زرده تخممرغ، هل و گلاب را اضافه کنید.
- 3آرد برنج را کمکم اضافه کنید تا خمیر نرم به دست آید.
- 4خمیر را ۲ ساعت در یخچال استراحت دهید.
- 5از خمیر گلولههای کوچک بردارید و روی سینی فر بچینید.
- 6روی هر شیرینی نقش بزنید و تخم خرفه بپاشید.
- 7در فر ۱۶۰ درجه سانتیگراد ۱۲ تا ۱۵ دقیقه بپزید؛ رنگ شیرینی نباید تیره شود.
این عدد از کجا آمد؟
- روش:
- برآورد از روی اقلام مشابه
- پایگاه مرجع:
- USDA FoodData Central
- نوسان مورد انتظار:
- زیاد
این عدد برآوردی بر پایهٔ اقلام مشابه است، نه اندازهگیری مستقیم همین خوراکی.
شرح منبع: برآورد بر اساس دادههای آرد برنج، چربی، تخممرغ و شکر از USDA FoodData Central
وضعیت راستیآزمایی: مقادیر اولیهٔ این بانک با کمک مدل زبانی و بر پایهٔ پایگاههای مرجع نامبرده گردآوری شدهاند و هنوز رکوردبهرکورد با رکورد اصلی آن پایگاهها تطبیق داده نشدهاند.