پرش به محتوای اصلی

غذاهای ایرانی

فسنجان — کالری و ارزش غذایی

خورشت ایرانی غلیظ و مجلسی با گردوی آسیاب‌شده، رب انار و مرغ یا گوشت قلقلی؛ طعم آن بسته به منطقه می‌تواند ترش، ملس یا شیرین باشد.

ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم

جدول ارزش غذایی فسنجان در ۱۰۰ گرم
انرژی230 کیلوکالری
پروتئین8 گرم
کربوهیدرات7.5 گرم
قند3.4 گرم
چربی19 گرم
فیبر2.2 گرم
سدیم310 میلی‌گرم
  • پروتئین14٪ از کالری
  • کربوهیدرات13٪ از کالری
  • چربی73٪ از کالری

در یک وعدهٔ معمول چقدر است؟

یک پرس متوسط خورشت حدود 250 گرم است و 575 کیلوکالری دارد.

همین وعده 775 میلی‌گرم سدیم دارد؛ یعنی 39٪ از سقف روزانه‌ای که سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان تعیین کرده است (2000 میلی‌گرم در روز).

اندازه‌های مختلف پرس فسنجان
اندازهوزنکالری (کیلوکالری)
نصف پرس125 گرم288
پرس مجلسی بزرگ350 گرم805

دربارهٔ فسنجان

فسنجان از معدود خورش‌هایی است که چربی‌اش تقریباً تماماً از یک منبع گیاهی می‌آید: گردو. همین آن را از بقیهٔ خورش‌های ایرانی جدا می‌کند. گردوی آسیاب‌شده باید آرام و طولانی بجوشد تا روغنش آزاد شود و خورش رنگ تیره و بافت مخملی پیدا کند؛ عجله در این مرحله باعث می‌شود فسنجان دانه‌دانه بماند.

تعادل ترشی و شیرینی آن منطقه‌ای است. در شمال و به‌ویژه گیلان نسخهٔ ترش رایج‌تر است و در بسیاری از شهرهای مرکزی ملس‌تر پخته می‌شود. رب انار خوب، غلیظ و بدون شکر افزوده، تفاوت را می‌سازد.

از نظر تغذیه‌ای فسنجان پرکالری است اما چربی آن عمدتاً غیراشباع است و گردو امگا-۳ گیاهی و منیزیم می‌آورد. یعنی «پرکالری» اینجا لزوماً هم‌معنی «بی‌کیفیت» نیست — اندازهٔ پرس تعیین‌کننده است.

چطور سالم‌ترش کنیم

  • اندازهٔ پرس را کوچک‌تر بگیرید؛ این غذا در حجم کم هم سیرکننده است.
  • از رب انار بدون شکر افزوده استفاده کنید و شیرینی را در صورت نیاز با خرمای رسیده تنظیم کنید.
  • مرغ بدون پوست یا گوشت قلقلی کم‌چرب جای گوشت پرچرب بنشیند.
  • برنج همراه را نصف کنید و جایش کاهو و سبزی خوردن بگذارید.

برای چه کسی مناسب است

  • بدون گلوتن
  • بدون لبنیات

ممکن است این‌ها را داشته باشد

  • مغزها

از روی مواد اولیهٔ این دستور به‌دست آمده، نه آزمایش آزمایشگاهی. دستور خانگی و نسخهٔ رستورانی می‌توانند فرق کنند و آلودگی متقاطع سنجیده نشده است.

فسنجان به دلیل گردو انرژی و چربی بالایی دارد؛ برای افراد با رژیم کاهش وزن یا چربی خون بالا بهتر است در مقدار محدود مصرف شود.

طرز تهیه

175 دقیقه · 4 نفر

مواد لازم

  • مرغ بدون پوست600 گرم
  • گردوی آسیاب‌شده300 گرم
  • رب انار5 قاشق غذاخوری
  • پیاز متوسط1 عدد
  • روغن مایع2 قاشق غذاخوری
  • زردچوبه1 قاشق چای‌خوری
  • شکر1 قاشق غذاخوری
  • نمک و فلفل0 به مقدار لازم

مراحل

  1. 1پیاز را رنده یا نگینی ریز خرد کنید و با روغن تفت دهید.
  2. 2مرغ را با زردچوبه، نمک و فلفل اضافه کنید و دو طرف آن را کمی سرخ کنید.
  3. 3گردوی آسیاب‌شده را در قابلمه جداگانه ۳ تا ۵ دقیقه با حرارت کم تفت دهید؛ مراقب باشید نسوزد.
  4. 4۳ پیمانه آب سرد به گردو اضافه کنید و اجازه دهید ۶۰ دقیقه با حرارت ملایم بجوشد تا روغن بیندازد.
  5. 5مرغ و پیاز را به مخلوط گردو اضافه کنید.
  6. 6رب انار را اضافه کنید و خورشت را ۷۵ تا ۹۰ دقیقه آرام بپزید.
  7. 7در صورت تمایل، مقدار کمی شکر برای طعم ملس اضافه کنید.
  8. 8وقتی خورشت غلیظ و براق شد، با چلو سرو کنید.

فسنجان در مقالات ما

جایی که دربارهٔ این خوراکی بیشتر نوشته‌ایم.

این عدد از کجا آمد؟

روش:
محاسبه از روی دستور پخت
پایگاه مرجع:
USDA FoodData Central · FAO/INFOODS
نوسان مورد انتظار:
زیاد

این عدد از جمع‌زدن اجزای یک دستور پخت به دست آمده. مقدار روغن، نسبت مواد و روش پخت در آشپزخانه‌های مختلف تفاوت زیادی دارد، پس عدد واقعی می‌تواند به‌طور محسوسی بالاتر یا پایین‌تر باشد.

شرح منبع: محاسبه بر پایه USDA FoodData Central، FAO/INFOODS و دستور پخت رایج فسنجان خانگی

وضعیت راستی‌آزمایی: مقادیر اولیهٔ این بانک با کمک مدل زبانی و بر پایهٔ پایگاه‌های مرجع نام‌برده گردآوری شده‌اند و هنوز رکوردبه‌رکورد با رکورد اصلی آن پایگاه‌ها تطبیق داده نشده‌اند.

داده‌های غذایی چطور ساخته می‌شوندسیاست تحریریه