پرش به محتوای اصلی

نوشیدنی‌ها

معجون ساده — کالری و ارزش غذایی

نوشیدنی غلیظ و پرانرژی آبمیوه‌فروشی‌های ایرانی از شیر، موز، خرما، کنجد و مغزها؛ این نسخه ساده و بدون بستنی است.

ارزش غذایی در ۱۰۰ گرم

جدول ارزش غذایی معجون ساده در ۱۰۰ گرم
انرژی126 کیلوکالری
پروتئین4 گرم
کربوهیدرات17.4 گرم
قند12.8 گرم
چربی5 گرم
فیبر1.7 گرم
سدیم35 میلی‌گرم
  • پروتئین12٪ از کالری
  • کربوهیدرات53٪ از کالری
  • چربی34٪ از کالری

در یک وعدهٔ معمول چقدر است؟

یک لیوان متوسط حدود 300 گرم است و 378 کیلوکالری دارد.

همین وعده 105 میلی‌گرم سدیم دارد؛ یعنی 5٪ از سقف روزانه‌ای که سازمان جهانی بهداشت برای بزرگسالان تعیین کرده است (2000 میلی‌گرم در روز).

اندازه‌های مختلف پرس معجون ساده
اندازهوزنکالری (کیلوکالری)
نصف لیوان150 گرم189
لیوان بزرگ آبمیوه‌فروشی400 گرم504

دربارهٔ معجون ساده

معجون محصول آبمیوه‌فروشی ایرانی است و دستور ثابتی ندارد. هر مغازه ترکیب خودش را دارد، ولی هستهٔ مشترک تقریباً همیشه یکی است: شیر، موز، خرما، کنجد، گردو و پودر نارگیل. در بسیاری از شهرها معجون نوشیدنی بعد از باشگاه و بعد از مدرسه است، و در تابستان با بستنی و خامه هم سرو می‌شود.

نسخهٔ این صفحه سادهٔ بدون بستنی و خامه و عسل است: در هر 100 گرم 126 کالری، 4 گرم پروتئین، 17.4 گرم کربوهیدرات که 12.8 گرمش قند است، و 5 گرم چربی. یک لیوان متوسط 300 گرمی می‌شود حدود 378 کالری با 12 گرم پروتئین و 38 گرم قند. این پرکالری‌ترین نوشیدنی بانک است — برای مقایسه، لاته 48 و آب انار 54 کالری در 100 گرم دارند.

نکتهٔ اصلی معجون تراکم است. کالری‌اش از سه منبع می‌آید که هر سه متراکم‌اند: قند خرما و موز، چربی مغزها و کنجد، و شیر. چیزی که این را از یک بشقاب غذا جدا می‌کند، سرعت و شکل مصرف است: نوشیدنی در چند دقیقه تمام می‌شود و در ذهن هم معمولاً «وعده» شمرده نمی‌شود، در حالی که یک لیوان معجون از خیلی وعده‌های کامل کالری بیشتری دارد. این نه ایراد معجون است و نه دلیلی برای کنار گذاشتنش؛ فقط یعنی جای معجون در حساب روز، کنار وعده‌هاست نه کنار نوشیدنی‌ها. و اگر بستنی و خامه هم اضافه شود، عدد از این هم بالاتر می‌رود و در ارقام این صفحه نیست.

چطور سالم‌ترش کنیم

  • معجون را کنار وعده‌های روز حساب کنید نه کنار نوشیدنی‌ها، چون یک لیوان 300 گرمی حدود 378 کالری دارد و این از خیلی وعده‌های کامل بیشتر است.
  • اگر خانگی درست می‌کنید، مغزها را با پیمانه بریزید، چون بیشترین بخش چربی معجون از همین چند قاشق گردو و کنجد می‌آید.
  • برای غلظت بدون کالری اضافه، موز را از قبل فریز کنید، چون موز یخ‌زده بافت غلیظ می‌سازد و نیاز به بستنی را کم می‌کند.
  • خرما را چند دقیقه در شیر گرم بخیسانید، چون نرم‌شدنش باعث می‌شود در مخلوط‌کن یکدست شود و تکه‌های چسبنده ته لیوان نماند.
  • اگر معجون را به‌جای صبحانه می‌نوشید، یک منبع پروتئین کنارش بگذارید، چون 12 گرم پروتئینش برای یک وعدهٔ کامل کمتر از چیزی است که حجم لیوان نشان می‌دهد.

برای چه کسی مناسب است

  • بدون گلوتن
  • گیاهی

ممکن است این‌ها را داشته باشد

  • لبنیات
  • کنجد
  • مغزها

از روی مواد اولیهٔ این دستور به‌دست آمده، نه آزمایش آزمایشگاهی. دستور خانگی و نسخهٔ رستورانی می‌توانند فرق کنند و آلودگی متقاطع سنجیده نشده است.

برای افزایش وزن یا میان‌وعده پرانرژی مناسب است، اما برای دیابت، کبد چرب یا رژیم کاهش وزن باید با احتیاط و در حجم کم مصرف شود.

طرز تهیه

10 دقیقه · 2 نفر

مواد لازم

  • شیر گاو پرچرب سرد400 میلی‌لیتر
  • موز رسیده180 گرم
  • خرمای بدون هسته60 گرم
  • کنجد20 گرم
  • گردو20 گرم
  • پودر نارگیل10 گرم
  • یخ80 گرم

مراحل

  1. 1خرماها را هسته‌گیری کنید.
  2. 2شیر، موز، خرما و یخ را داخل مخلوط‌کن بریزید.
  3. 3کنجد، گردو و پودر نارگیل را اضافه کنید.
  4. 4۱ دقیقه مخلوط کنید تا بافت نوشیدنی غلیظ و یکنواخت شود.
  5. 5سرد سرو کنید.

این عدد از کجا آمد؟

روش:
محاسبه از روی اقلام مرجع
پایگاه مرجع:
USDA FoodData Central
نوسان مورد انتظار:
متوسط

این عدد از روی اقلام مرجع محاسبه شده، نه اندازه‌گیری مستقیم همین خوراکی. غلظت، نسبت مواد و روش آماده‌سازی مقدار واقعی را کم و زیاد می‌کند.

شرح منبع: محاسبه خانگی بر پایه شیر، موز، خرما و مغزها؛ داده‌های مواد اولیه با USDA FoodData Central کنترل شده‌اند.

وضعیت راستی‌آزمایی: مقادیر اولیهٔ این بانک با کمک مدل زبانی و بر پایهٔ پایگاه‌های مرجع نام‌برده گردآوری شده‌اند و هنوز رکوردبه‌رکورد با رکورد اصلی آن پایگاه‌ها تطبیق داده نشده‌اند.

داده‌های غذایی چطور ساخته می‌شوندسیاست تحریریه